Oude jenever.


Oude jenever bestaat voor minimaal uit 20% moutwijn; dit is warenwettelijk verplicht. Hoewel er ook oude jenevers zijn die nog wel geheel met moutwijn gemaakt zijn, wordt de basis echter vaak gevormd door graan- of melassealcohol. Het alcoholpercentage van oude jenever is minimaal 35%.
Oude jenever wordt na distillatie soms nog enige tijd gelagerd op eikenhouten fusten, wat de smaak van de jenever de kans geeft om te rijpen en zich verder te ontwikkelen en de jenever een goudgele kleur geeft. Oude jenever wordt meestal puur en uit een koel glas gedronken.


College rapporten  van Oude Jenevers:

*Bokma, Oude jenever – 38%   Eigen gestookte moutwijn met jeneverbes, angelica, zoethout, steranijs, kruidnagel en dille. Kruidig en zacht tegelijk met een lichtgele kleur en een goede viscositeit. De stoker was zo vriendelijk de voornoemde ingrediënten prijs te geven. Dat ze door ons werden ontdekt is mooi meegenomen. Daarbij kwam er ook nog kardamom, bes, zoethout, steranijs, kruidnagel en een citrus schilletje om de hoek kijken. Een mooie en complexe borrel met een uitstekende balans. Ook was dat het geval met de neus en de tong: een harmonie die je in elke relatie zou wensen. 38% in de traditionele vierkante, groene Bokmafles. Oud en vertrouwd. Altijd goed.

* Hooghoudt, Oude dubbele graanjenever – 38%    Crèmekleurig is deze borrel en die behoorlijk viskeus is. De stoker vertelt ons dat hij behalve “gewone” moutwijn ook houtgerijpte moutwijn gebruikt. Zelfs 17 jaar oude gerijpt op Andalusische eikenhouten sherryvaten. En inderdaad bij zowel het neuzen als de eerste proefslok constateren we dit. Hout en mout dat is goud! Ook de beloofde tonen van vanille en zuid wijnen verschijnen. Wij noemden dat zacht fruit, peer, druif, rozijnen en koriander. Kortom een geweldig brouwersborduursel met een zachte binnenkomst en een karaktervolle en tevens heldere afdronk. Een spannend zuidelijk en avontuurlijk reisje ver weg van Grunning.

*Zuidam, 1 jaar vat gelagerde zeer oude graanjenever  Deze lichtbruine jenever is zoeter dan de 2 jaar gelagerde, ook in de nasmaak. De collegeleden proefden duidelijk bloesem (viooltjes, lavendel), appel, venkel, sinaasappel, framboos en het bittere van pure chocolade. Qua smaak is in deze borrel het pure van wodka gecombineerd met hars, mout, rogge, tarwe, whisky en veel hout. Het houtige karakter en de associatie met whisky doet vermoeden dat hij op bourbon vaten is gelagerd.  Deze eigenzinnige, ondeugende borrel die tot leven komt zit in de bekende apothekersfles met een rood lint en etiket met oranje omlijsting.  Als digestief een aanrader.

*Zuidam, 2 jaar vat gelagerde zeer oude graanjenever  Deze lichtgeel gekleurde borrel met een behoorlijke viscositeit fascineert door de veelheid aan waargenomen smaken en smaakassociaties. De aangename zoetheid komt vooral van karamel. De meest opvallende waargenomen kruiden en ingrediënten zijn: citrusfruit (grapefruitschil), gember, selderij, zoethout, cichorei, angelicawortel en het bittere van alsem (absint). De smakenassociaties lopen uiteen van pure alcohol tot mout, rogge, tarwe, hout en sherry. De smaak van hout en sherry kan duiden op een lagering in sherryvaten. Dit is een bijzondere oude jenever in een fraaie heldere apothekersfles met een rood lint en een antiek etiket met rode omlijsting.

*Zuidam, 3 jaar vat gelagerde zeer oude graanjenever Single Barrel – 38%  De gele stevig viskeuze borrel heeft een aangename zoetheid. De neus is in tegenstelling tot de 1 en 2 jaar gelagerde iets minder; hij wordt omschreven als die van Chinese thee. Dit wordt echter volledig gecompenseerd door de smaak. Spoortjes bloesem (rozen), banaan, muskaatdruif, sinaasappel, gember, vanille, koriander en kruidnagel maken hem boeiend. Door de smaakassociaties met cognac, eau de vie, mout, hout en sherry lijkt een lagering op sherryvaten aannemelijk. De borrel zit in een heldere apothekersfles met rood lint en het etiket heeft een donkerrode omlijsting. Volgens het etiket heeft de geproefde jenever van 1999 tot 2002 op fust gelegen. Het is een spannende oude jenever met wellicht nog meer sensaties dan de 1 en 2 jaar vat gelagerde. Geschikt voor zowel digestief als ook aperitief.

*Zuidam, 5 jaar vat gelagerde zeer oude graanjenever Single Barrel – 38%  Amberkleurig en zeer viskeus en een neus die al snel mout, karamel/toffee waarneemt.      De geur en de smaak harmoniëren. Bij het proeven wordt de spanning opgebouwd door de ontdekking van vanille, zwart fruit, citrus, appels, peren, mandarijn, kaneel, karamel en zelfs chocolade. Kortom een prettige aanslag op de smaakpapillen. Ieder collegelid heeft zijn eigen belevenis, maar allen roemen de harmonie. De smaakassociaties voeren de spanning nog verder op. Van Whisky/Sherry tot Port/Bourbon en retour. Complex en in perfecte balans. Zuidam gebruikt in het algemeen weinig ingrediënten maar weet ze toch ontzettend spannend samen te stellen. Verpakt in de bekende fles is deze jenever niet goedkoop, maar een engeltje op de tong.

*Zuidam, Rogge jenever – 35%Donkergeel is de geconstateerde kleur. We proeven moutzoet, zoethout en karamel. De samenstelling van de kruiden heeft een verassend gevarieerd boeket. Er worden diverse uiteenlopende ingrediënten opgespoord in deze stevige maar heerlijke borrel, zoals daar zijn de pittige: jeneverbes, kruidnagel, kaneel en de mildere: zoet fruit(mandarijn), anijs en een citroentje. We kregen door de kruidnagel en kaneel een pepernootassociatie. Het natuurlijk bittertje zal van de houtlagering zijn. Oude portvaten wellicht. Een zeer goede balans met zijn 35%. Een jenever met een Eau de Vie allure. Kortom een zwoel mondgevoel.

*Hulsink, Veluwse zeer oude jenever  De borrel is lichtgeel van kleur en heeft een matige viscositeit. Het aanwezige zoet lijkt afkomstig van mout en zoethout. Deze aromatische borrel, die een enkeling geparfumeerd noemt, bezit tonen van vanille, banaan en framboos. Verder smaakt hij naar jeneverbes, lavendel, kaneel, citrusfruit, koriander, muskaatnoot, speculaas, gember en kruidnagel.   De zeer zachte borrel heeft een bittertje (kinine) in de nasmaak. Veel collegeleden noemen smaakassociaties met een dessertwijn en witte port. Deze jenever heeft een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding en zit in een groen glazen fles met de korenroos op het etiket. Winnaar in 1999.

*Rutte & Zn., Oude vijf jenever – 38%  De borrel is lichtgeel gekleurd en redelijk viskeus. De behoorlijk zoete smaakt lijkt afkomstig van mout, karamel, zoethout en suiker. In de oude werden jeneverbes, vanille, citrusfruit, anijs, kruidnagel, koriander, en vlierbloesem geproefd. Verder werd er nog fruit geproefd: kers, goudrenet en peer werden in dit verband genoemd. De jenever roept associaties op met mout, cognac, rogge, whisky, eau de vie en zelfs met speculaas.                De houtige smaak van lagering werd ook herkend. Deze borrel is complex en goed in balans en wordt verkocht in een eenvoudige, stijlvolle fles. Winnaar in 2000 en 2009.

*Rutte & Zn., Oude traditionele Graanjenever – 35%   Zachtgeel van kleur en een lodderige viscositeit. De neus speurt meteen een vermoedelijke overheersende roggemout met zacht-fruit accenten. Alsof je in een hooischuur waant.        De toegevoegde zoeten en het mout zoet en daaraan toegevoegd de door de proevers veronderstelde kruiden geven hem een prachtige en spannende balans. Citrus schilletje, framboos, kardemom , zoethout, angelica, peper, jeneverbes en zelfs kalmoes als associatie komen voorbij. Het lijkt wel een rollercoaster maar dat is hij beslist niet, want al die ingrediënten zorgen toch voor een prachtige balans. Een mooie borrel om bij te filosoferen  en dat komt mooi uit want hij blijft lekker lang hangen. In de bekende mooi verzorgde blanke Rutte-fles.

*Bols, Zeer oude jenever- 35%  Deze lichtgele enigszins viskeuze borrel is licht zoet. Hierbij komen naast het moutzoet, karamel en zoethout naar voren. De jeneverbes is overduidelijk aanwezig, met daarnaast anijs, vanille, zoethout, citrusfruit en bloesem. Dit alles in een mooie balans. Deze enigszins graanachtige borrel wordt na verloop van tijd iets zwaarder in de mond. De smaak vloeit enige tijd uit. De jenever zit in een traditionele kruik.

*Korenaer (Cooymans), Oude jenever  De jenever heeft een spoortje kleur en is weinig viskeus. De smaak is redelijk zoet en dit smaakt naar suiker, zoethout en wat karamel. Er werd aardig wat jeneverbes geproefd. Verder werd er kaneel, anijs, citrusfruit (sinaasappel, citroen), vanille en koriander opgemerkt. De smaak van deze oude werd geassocieerd met alcohol/wodka en granen, waarbij er meer rogge en tarwe dan mout werd geproefd. In de mond blijft de jenever redelijk licht en de smaak vloeit maar weinig uit. De jenever zit in een groene glazen fles met statig en streng te noemen etiket. Op het etiket staat dat de jenever op fust gerijpt is.

*Zuidam, Zeer oude graanjenever – 38% De borrel is geel van kleur, matig viskeus en niet te zoet. In het zoet worden vooral suiker maar ook mout zoet en zoethout geproefd. Verder worden wat jeneverbes, citrusfruit (citroen, sinaasappel), kaneel, pruimen en vanille geproefd, maar ook salmiak, munt, lindebloesem en lavendel. De bitterheid wordt door een collegelid omschreven als absint afkomstig van de alsemplant, anderen memoreerden de bittere tannine van zwarte thee. De smaak wordt geassocieerd met alcohol/wodka, cognac, mout, whisky en hout. Ook tarwe, rogge en likeur worden genoemd. De borrel komt redelijk licht binnen in de mond en blijft dat ook. De smaak vloeit wel uit. De jenever zit in een originele apothekersfles met een houten dop met kurk en bevat 38% alcohol. Het is een verrukkelijke borrel met een uitzonderlijk goede prijs/kwaliteit verhouding. Winnaar in 2004.

*Onder de Boompjes, Boompjes graanjenever  Een blanke tot lichtgele, heldere borrel die niet erg viskeus is. Hij lijkt gezoet met wat karamel, suiker en zoethout. Er werd veel in geproefd: jeneverbes, sinaasappel en ander citrusfruit, koriander, kaneel, Angelica wortel en wat kardemom. Verder had de borrel iets peperigs en deed hij denken aan look. Enkelen meenden iets fruitigs (meloen, peer) en lindebloesem waar te nemen. Er overheerst echter niets. De smaak werd geassocieerd met mout, whisky, alcohol/wodka, rogge en bitter en had verder wat houtigs en harsigs. Ook kwam de smaak van tannine naar boven. In de mond is deze oude tamelijk sterk. Deze complexe jenever die op eikenhout gelagerd is zit met een aar in een fraaie fles die zeker niet te duur is. Winnaar in 1996.

*Onder de Boompjes, Old Dutch Genever – 38%  Deze jenever is gebroken wit van kleur en heeft een bijna lodderige viscositeit. Het neusje ontdekt een sterke aanwezigheid van mout, een stevige bes en hout en belooft dus goud.    Het is gevaarlijk om dat zo te stellen maar dat neust in enkele gevallen, zo ook bij deze, enigszins muffig. Maar zoals onze profeet Johan al zei: “Elk nadeel hep zun voordeel”.De mix van kruiden/ingrediënten gaat volledig met ons aan de haal. Bijna het gehele palet komt voorbij. Uiteraard de bes, peper, zoethout, muskaatdruif, sinaasappel, Angelica, vanille, korreltje cichorei en suiker. Het dwarrelt je in de mond zonder dat je er gek van wordt. In tegendeel zelfs, het geheel vormt ondanks deze veronderstelde complexiteit een uitstekende balans. Een stoere binnenkomst met een sterke ontwikkeling. Hoezo whisky beter dan jenever? En dat alles in een prachtige fles met een fraaie opdruk. De stoker geeft op de site aardig wat geheimen prijs. Drie maal gestookt en drie jaar op vat gelagerd, Sinaasappels uit Sevilla en Amerikaans eiken. Waarschijnlijk gebruikt voor de bourbon. Vergeet dat geadviseerde ijsblokje. Maar steek dat haardvuur wel aan.

*van Wees, De Ooievaar, Loyaal zeer oude jenever- 42%   De jenever is donkergeel van kleur en redelijk viskeus. Het niet al te aanwezige zoet smaakt vooral naar moutsuiker. In de borrel is de smaak van jeneverbes duidelijk herkenbaar. Verder werden steranijs, gember, curaçaosinaasappelschil, zoethout, spoortjes kruidnagel, vanille en iets fruitigs (peren, kersen) geproefd. De smaak van deze oude werd vooral geassocieerd met cognac, whisky, mout en hout. Daarnaast werden ook rogge en salmiak genoemd. Het geheel is uitstekend in balans en rijk van smaak. De borrel blijft tamelijk licht in de mond. De nasmaak is diep hemels. Deze oude bevat 42% alcohol. Hij wordt verkocht in een prachtige kruik met een oortje. Op het etiket wordt verteld welke granen zijn gebruikt en hoe de jenever gerijpt is. De prijs/kwaliteitsverhouding is goed. Winnaar in 2002.

*van Wees, De Ooievaar, Amsterdamsche Zeer Oude jenever Deze eigenzinnige stoker belooft ons een jenever van 100% moutwijn, graandestillaat en kruiden, twee maal overgehaald en minstens één jaar lagering op eikenhouten fusten. Zacht rond en krachtig. En dat maakt hij nog waar ook. Eigenzinnigheid heeft af en toe zijn voordelen. De borrel neust een salmiakkige mout. De smaakassociatie is net een op hol geslagen belgisch bierpaard, bijna alle kruiden passeren de revue. Gelukkig wordt deze fantasie stevig in toom gehouden door de mooie moutbasis. Borrel kent een vriendelijke binnenkomst en blijft lang hangen en da’s helemaal goed (uitdrukking 2011/2012). Zowel bij voor- als nagerecht zeer aan te bevelen.

*Olifant (Melchers), Oude graanjenever 1 jaar gerijpt Een gele, mooi viskeuze borrel waarbij de zoete smaak een duidelijke zoethoutcomponent heeft met daarbij wat mout zoet en karamel, vanille, jeneverbes, citrusfruit, kruidnagel en kaneel. Toch heeft de borrel een mooie en harmonieuze zoetheid. Hoewel de smaken, wat de meeste collegeleden betreft redelijk in balans waren, had deze borrel best iets spannender gemogen. Daardoor is het wel een zeer toegankelijke en vooral zachte borrel. Deze oude riep smaakassociaties op met een gelagerd graanproduct, cognac, calvados en port. De borrel is niet uitgesproken sterk of zwaar in de mond. De smaak vloeit enige tijd uit en dat is een goed teken.

*Schermer en Zn., Extra gezuiverde oude jenever  De borrel is lichtgeel gekleurd en matig viskeus. Hij is aardig zoet. Hierin werd naast mout zoet en zoethout vooral suiker geproefd. Er werd maar weinig jeneverbes waargenomen. In de borrel werden anijs, sinaasappelschil, kaneel, kruidnagel, vanille, selderij en appel geproefd. De smaak is redelijk in balans al is hij misschien wat vlak te noemen. De smaak werd geassocieerd met walnoot (met vliesje), alcohol/wodka, harsig hout en whisky, maar vooral met mout en rogge. De borrel is niet zwaar in de mond en de nasmaak duurt niet al te lang.

*Rutte & Zn., Oude jenever  Een gele, heldere en matig viskeuze borrel, die tamelijk zoet is. Naast suiker smaakt het zoet naar karamel, zoethout en siroop. De jeneverbes is duidelijk aanwezig. Verder werd er framboos, gember, kaneel en peper geproefd. Deze borrel werd vooral geassocieerd met mout, whisky en tarwe. De jenever begint licht en wordt bij het rollen in de mond wat zwaarder. De nasmaak is lang en heeft een zoetig karakter. De fraaie fles met inhoud wordt voor een redelijke prijs verkocht.

*Wenneker, Oude proever  Een gelige, redelijk viskeuze borrel. Hij is aardig zoet, wat smaakt naar suiker, mout en karamel. Naast veel jeneverbes werd er citrusfruit (sinaasappel, limoen), anijs, veel zoethout en een beetje kaneel geproefd. Voor een beschrijving van de smaak werd gerefereerd aan mout, tarwe, rogge, wodka, whisky en sherry. De borrel wordt in de mond wat zwaarder ervaren dan bij binnenkomst. De smaak vloeit uit en blijft constant. De jenever zit in een matglazen groene fles en heeft een oninteressant etiket.  Winnaar in 2001 en 2012/2013

*Wenneker, Oude jenever 1996    Goudgeel van kleur en een zeer goede viscositeit. De neus wordt gestreeld door een aroma van mout, hout en een zeep-parfum, die op aanwezigheid van kardemom duiden. De zoeten presenteren zich als een goed koor met het mout zoet als dirigent. Een mooie balans want naarmate je verder proeft gaat het natuurlijk smakende zoet zich heerlijk nestelen. Een rijk scala aan solisten treedt naar voren: rogge, kardemom, turf, hout, en uiteraard de jeneverbes, die het broodnodige bittertje verzorgt. Rijping op whisky of portvaten wordt aannemelijk geacht. De borrel komt sterk binnen, wil dat blijven en is daarin zeer succesvol. Hij wordt zelfs een 2e fase toegedicht. De tenor, het natuurlijke bitter, gaat over in een suikersopraan en dat op een bijzonder mooie manier.

*Wenneker, Oude jenever 1997 Net als zijn voorganger, die uit 1996, goudgeel van kleur. De neus allen iets meer belegen. Viscositeit heel goed. Het aroma: mout, karamel, hout en een spoortje fruit. Het zou een schil van de sinaasappel kunnen zijn. Het geheel heeft een zeer goede zoetbalans. De ingrediënten van deze borrel zijn behoorlijk complex: kaneel, peper, vanille, zoethout, anijs, jeneverbes, sinaasappel, en grapefruit. Dit circus geeft al aan dat de balans geweldig goed en tevens spannend is. Een mondavontuur. Associatie daarom eveneens complex: Cognac, roggemout, whisky en port. Prijs/kwaliteit uitzonderlijk goed. Maar dat zou kunnen doordat deze soort uit de collectie liep en als éénmalige aanbieding werd verkocht.

*Blankenheim (Nolet), Oude jenever dubbel gebeid  Deze lichtgele jenever is uitermate zoet. Naast de suiker komen karamel en zoethout naar voren. De smaak lijkt voornamelijk bepaald te worden door jeneverbes en zoethout, waarnaast ook aan anijs, vanille, bloesem en schil van citrusfruit werd gedacht. De borrel smaakt enigszins harsig, komt licht binnen en wordt niet zwaar in de mond. De smaak vloeit korte tijd uit. De oude zit in een ronde groene fles, bevat 38% alcohol en is relatief goedkoop.

*Gorter, Oude jenever  Deze lichtgele borrel is beperkt viskeus. De zoetheid smaakt naast de suiker naar karamel, mout zoet en zoethout. Als ingrediënten werd gedacht aan anijs, jeneverbes, gember, vanille, zoethout en peper. Sommigen meenden ook de smaak van citrusfruit waar te nemen. De balans tussen de ingrediënten werd in het algemeen als goed gewaardeerd. Ondanks de variëteit aan smaken blijft deze borrel een onmiskenbaar graanproduct. Deze oude komt niet erg sterk binnen en is niet erg zwaar in de mond. De smaak vloeit kort uit.

*Kuyper, De, Oude graanjenever  Een gelige, heldere borrel die behoorlijk viskeus en redelijk zoet is. Dit zoet lijkt vooral afkomstig van suiker, maar er werd ook karamel en mout zoet geproefd. In deze oude werden jeneverbes, citrusfruit, kaneel, kruidnagel, zoethout, gember, vanille en iets peperigs waargenomen. De smaakassociaties varieerden van alcohol/wodka, mout en tarwe tot brandewijn en advocaat. Hij komt tamelijk sterk binnen maar hij wordt in de mond als licht ervaren. De smaak vloeit weinig uit. De jenever bevat 38% alcohol, zit in een fabriekskruik maar heeft een mooi etiket. Volgens het etiket is dit een 100% graanjenever.

*Boomsma, Âlde kapteyn Deze oude heeft een spoortje kleur, is matig viskeus en niet al te zoet. Het zoet smaakt vooral naar mout zoet, maar er worden ook suiker, karamel en zoethout in herkend. De jenever is wat peperig en de collegeleden proefden er jeneverbes, kersenpit, jasmijn, sinaasappelschil, zoethout, vanille, cichorei, iets van noten en iets fruitigs in. De jenever heeft een sterk mout aroma en de balans van het geheel is behoorlijk. De smaak van deze borrel wordt geassocieerd met mout, hout, rogge, whisky en brandy. Tijdens het uitvloeien komt de kruidige, speculaasachtige smaak wat naar voren. Het hout doet een lagering op whiskyvaten vermoeden. Dit is een frisse en bijzondere borrel met een enigszins geparfumeerd karakter. De jenever is langer dan 1 jaar op fust gelagerd en de herkenbare, statige fles ligt lekker in de hand. (Winnaar 2005).

*Boomsma, Echte Oude Jenever – 38% Deze oude is gelig van kleur en heeft een mooie viscositeit. De neus ontdekt meteen het zoet van roggemout en vanille, dus ook hout. Althans daaraan denken we meestal als die vanille in het spel is. Ook bij het proeven komen deze elementen op de tong terug en dan nog eens aangevuld met sporen van kaneel, stevige jeneverbes, zoethout en verse gember of  Angelica. Deze compositie zorgt voor een milde bitter die de zijkant van de tong aangenaam “verdooft”. De fantasie zorgt ervoor dat er in de nasmaak zelfs rettich tevoorschijn zou komen. De borrel komt sterk binnen en ontwikkelt zich in de smaakkast (mond) behoorlijk stevig. Ondanks al deze zwaargewichten heeft de borrel een zeer goede en dus aangename balans. Een oude zoals een oude dient te zijn. Onze conclusie bleek aardig te kloppen toen we na het proeven op het etiket lazen dat deze makker 5 jaar op fust gelagerd was.